Plasenta Nedir, Nasıl Oluşur, Görevleri Nelerdir?

Plasenta adı verilen bebeğin eşi gebeliğin devamında oldukça önemli bir yapıdır. Bebeğe faydalı besinlerin geçişini sağlarken, zararlı maddelerin geçişini engeller. Yine bebekteki atık maddelerin temizlenmesini sağlar. Plasenta anormalliklerinde elbette bebekte de problemler yaşanabilmektedir. Bu makalemizde “plasenta nedir, ne zaman oluşur, görevleri nelerdir” bu konulardan bahsedeceğiz.

Plasenta nedir?

Plasenta diğer adı bebeğin eşi olarak adlandırılan, anne ve bebek arasındaki her türlü alışverişi sağlayan önemli bir yapıdır. Latince kökenli bir kelime olup düz yassı kek anlamına gelmektedir. Gebeliğin başından itibaren oluşup doğum sonrası atılana kadar fonksiyonuna devam eder. Bebeğin eşi doğum sonrası rahim kasılmaları ile birlikte dışarı atılır.

Plasenta nasıl oluşur?

Oluşumu gebelik sürecinin ilk 3 ayında olur. Yumurta spermle döllendikten sonra bölünmeye başlar. Çoğalan hücrelerin bir kısmı bebeği oluştururken bir kısmı ise farklılaşarak plasentayı oluşturur. Bebeğin eşi trofoblast dediğimiz hücrelerden oluşmaktadır. Bu hücreler rahim duvarına doğru invaze olur. Annenin kan dolaşımı ile bebeğin kan dolaşımı birbirine bağlanır.

Plasenta nerede oluşur?

Rahim duvarının herhangi bir yerinde oluşabilir. Ön duvarda, arka duvarda, yan duvarda yada rahim ağzına yakın (plasenta previa) yerleşebilir. Bebeğin eşinin yeri embriyonun ilk tutunduğu yere göre değişiklik gösterebilir.

Plasenta ne zaman oluşur?

Gebeliğin ilk 3 aylık döneminde oluşur. Tam fonksiyonunu kazanması 20 haftayı bulmaktadır. 32 haftadan sonra hafif hafif yaşlanma başlar. (Okuyunuz >>> Plasenta yaşlanması nedir)

Plasenta yapısı

Bebeğin eşi, 20-25 cm çapında, yuvarlak yapıdadır. Trofoblast dediğimiz hücrelerden oluşmaktadır. Bu hücreler anne ve bebek arasındaki değişimi sağlarken bir taraftanda hormon salgılarlar. Üzeri koryon zarı dediğimiz bir zarla örtülüdür ve süngerimsi bir yapıdadır. Bu yapıda anne ve bebeğin kanı hiçbir zaman karışmaz.

Plasentanın görevleri nelerdir? Plasenta ne işe yarar?

Bebeğin eşi gebelik boyunca anneden bebeğe besinlerin ve oksijenin geçmesini sağlarken bir taraftanda bebekte oluşan atıkların ve karbondioksidin anneye geçmesini ve atılmasını sağlar. Ayrıca pekçok hormon salgılayarak gebeliğin devamını sağlar.

Plasenta anomalileri

• Bilobule yapı: İki ayrı lobdan oluşmaktadır. Her iki lob birbirine eşittir. Lobları eşit olmazsa aksesuar plasenta olarak adlandırılır.
• Membranöz yapı: Fetal membranların villuslarla kaplı olmasıdır.
• Sirkumvallat yapı: Fetal yüzdeki koryon tabakasının küçük olmasına bağlı olarak orta çökük, kenarları hafif kalkık görünümdedir. Bu durumda IUGR, erken doğum veya plasenta dekolmanı riski artmaktadır.
• Sirkummarjinat yapı: Kenarlarında plikasyon olmayan tipidir. Bu nedenle ortasında çöküklük olmaz.
• Battledore yapı: Tek plasentalı ikizlerde görülme olasılığı yüksektir. Umblikal kordon ortadan değilde kenarlardan girmektedir. Marjinal insersiyon olarakta adlandırılmaktadır. Umblikal damarlar kordonun içinde olmadan serbest olarak giriş yapıyorsa valementöz insersiyon olarak isimlendirilir.

Ankara Çankaya Çukurambar’daki muayenehanemizde gebelik takibi Ankara jinekolog Doç. Dr. Nermin Köşüş (www.drnerminkosus.com) ve Doç. Dr. Aydın Köşüş (www.aydinkosus.com) tarafından yapılmaktadır. Ankara gebelik takibi için bizimle iletişime geçebilirsiniz.