Kapsüllü ve içi sıvı dolu klasik “çikolata kisti” (endometrioma) anatomik olarak yalnızca yumurtalıklarda oluşur; ancak hastalığın ana formu olan endometriozis dokusu yumurtalıklarla sınırlı kalmayıp kalın bağırsak, mesane, idrar kanalları (üreter), diyafram ve hatta akciğer gibi uzak organlara kadar yayılabilir. Pelvis (leğen kemiği) dışındaki organlarda görülen bu duruma tıpta Ekstrapelvik Endometriozis adı verilir ve tutulan organa özgü son derece şaşırtıcı belirtiler verir.
Yumurtalık Dışında En Sık Tutulan Organlar ve Belirtileri
Endometriozis dokusu yerleştiği her organda adet döngüsüne paralel olarak kanama ve iltihaplanma yaratır:
- Kalın Bağırsak ve Rektum (Bağırsak Endometriozisi): Yumurtalıklardan sonra en sık tutulan bölgedir (vakaların %5 ila %12’si). Bağırsak duvarına yerleşen odaklar özellikle adet günlerinde dışkılama sırasında bıçak saplanır gibi ağrı, şiddetli kabızlık veya ishal atakları, karın şişkinliği ve nadiren makattan kan gelmesine yol açar.
- Mesane ve Üreterler (Üriner Sistem Endometriozisi): Mesane duvarındaki odaklar adet döneminde idrar yaparken şiddetli yanma, sık idrara çıkma ve idrarda kan (hematüri) görülmesine neden olur. Böbrekten mesaneye idrar taşıyan üreter kanallarının etrafını saran odaklar ise fark edilmezse sessizce böbrek şişmesine (hidronefroz) ve böbrek fonksiyon kaybına yol açabilir.
- Diyafram ve Göğüs Kafesi (Torasik Endometriozis): Kan veya lenf yoluyla göğüs boşluğuna ulaşan dokular diyafram kasında veya akciğer zarında yerleşir. Adet günlerinde sağ omuza ve boyna vuran ağrı, öksürükle ağızdan kan gelmesi (katamenial hemoptizi) veya akciğer sönmesi (katamenial pnömotoraks) gibi nadir tablolar yaratabilir.
- Ameliyat Dikiş Yerleri ve Göbek Deliği: Sezaryen kesisi üzerinde veya göbek deliğinde (umbilikal endometriozis) adet dönemlerinde şişen, moraran ve ağrı yapan sert nodüller şeklinde ortaya çıkabilir.
Bu nedenle, çikolata kisti tespit edilen bir hastada adet dönemleriyle senkronize gelişen her türlü sindirim, solunum veya idrar yolu şikayeti mutlaka endometriozis yayılımı açısından değerlendirilmelidir.



Yorum Ekle